جمعه, ۳۰ شهریور , ۱۳۹۷

خودانتقادی رمز پویایی اصلاحات است

منتشر شده در: .

گفتگوی شرق با سید مصطفی تاجزاده

🔹همانطور که در طول این یک سال گفته شده، به نظر میرسد که جریان اصلاح طلبی درحال تهی شدن از مفاهیم و آرمان های خود بوده است.علت هم ورود به عرصه قدرت و گرفتار شدن در بازی بقای در قدرت است.این روند از سال ۹۲ آغاز شد و تا به امروز شدت گرفته است.با این تحلیل موافق هستید؟

✅ اجازه دهید ابتدا مقدمه کوتاهی بگویم. نامه صد تن از اصلاح طلبان نسل دوم، مرا امیدوار کرد. خوشبختم که جریان اصلاحی در کشور متوقف شدنی نیست. باید روحیه نقادی نسل دوم اصلاح طلبان را به فال نیک گرفت و از آن حمایت کرد.

چنین تفکر و حرکتی در هیچ یک از جریان های سیاسی مخالف و موافق متاسفانه دیده نمی شود. یعنی نه جوانان اصولگرا چنین جایگاهی را برای خود قائل هستند و نه هواداران آقای احمدی نژاد. حتی در اپوزیسیون خارج از کشور نیز چنین وضعی دیده نمی شود که نسل بعد، ضمن احترام گذاشتن به نسل پیشین خود و با تکریم دستاوردهایشان و البته در جهت تثبیت و تعمیق همان دستاوردها در دوره معاصر به نقد عملکرد آنان بنشینند و راهکار ارائه کنند و نور امید بپراکنند.

من به این دوستان بابت نوشتن چنین متن متین و منطقی و پر از نکات درست تبریک می گویم. اگرچه ممکن است با برخی از موارد آن همدلی کامل نداشته باشم که مهم نیست. حال پاسخ پرسش اول شما.

به نظر من حرکت اصلاحی در ایران در دو دهه گذشته جریانی دوپا بوده است؛ یک پا در قدرت و یک پا در جامعه مدنی داشته و باید به این شکل هم باقی بماند. با این تاکید که زادگاه و تکیه گاه اصلاحات مردم و جامعه مدنی است اما پیشبرد اصلاحات در گرو مشارکت جدی درقدرت است که دلایل آن را در سخنرانی اخیر خود برای اصلاح‌طلبان دماوند شرح دادم. یعنی دلایل حضور هواخواهان اصلاحات و بهبود اوضاع ایران را از امیرکبیر تاکنون برای حضور در عرصه حکومت برشمردم و به همین دلیل تکرار نمی کنم. ولی حضور در قدرت به هیچ وجه نباید باعث قطع یا تضعیف رابطه ما با جامعه مدنی شود و مردم خدای ناکرده احساس کنند که مسئله اصلاح طلبان رسیدن به قدرت و استفاده از مواهب وامتیازات آن است. ما باید ارتباط خود را با جامعه حفظ کنیم و اگر چنین کنیم به طور طبیعی مجبور خواهیم بود که گفتمان خود را به روز سازیم و اجازه تهی شدن و بی محتوا شدن به آن ندهیم.

من البته موافق عملکرد اصلاح طلبان از ۹۲ تا ۹۶ هستم و فکر می کنم بهترین کار ممکن صورت گرفته است.اما با توجه به تغییر و تحولاتی که در ایران و نیز در سطح بین المللی رخ داده است، بر این باورم که آن مشی به تنهایی جواب نمی دهد و باید اصلاحاتی در روند اصلاحات صورت پذیرد.

🔹به نظر میرسید که ورود به قدرت باید به مثابه ابزاری برای تحقق اهداف و گفتمان اصلاح طلبی باشد اما الان هدف به تنهایی ورود به قدرت و حفظ آن به هرقیمتی با توجیه شرایط حساس است.نتیجه این روند تغییر چهره اصلاح طلبی به جریانی است زمین بازی آن قدرت بوده و در حال تئوریزه کردن این رفتار است.

✅ با شما کاملا همدلم و فکر می کنم هر جریانی که خود را به قدرت محدود سازد،در نهایت و پس از رنج و تلاش بسیار به همان نتیجه ای خواهد رسید که سید جمال الدین اسدآبادی در آخر عمر خویش گفت: بذرهای گران قیمت خود را در شوره زار پاشیدم و هیچ یک به ثمر ننشست.

به باور من اصلاح طلبان امروز باید صریح تر از همیشه ،هم با مردم سخن بگویند و هم با حکومت .همچنین باید مواضع شفاف و روشن تری را درباره موضوعات مبتلابه جامعه به ویژه در عرصه سیاست خارجی و اقتصادی اخذ کنند و حقایق را با مردم که صاحبان اصلی کشورند در میان بگذارند تا با جلب احترام و مشارکت احاد ایرانیان بتوانیم هم بر مشکلات غلبه کنیم و هم اجازه ندهیم که اصلاحات در افکار عمومی تضعیف شود.

🔹نقد اصلاحات و به بیان دیگر اصلاح اصلاحات که به تازگی هم از سوی برخی فعالان این جریان مطرح شده باید ناظر به چه بخش هایی باشد.

✅ نقد اصلاحات در همه زمینه ها لازم است. هم به لحاظ گفتمانی و این که باید به روز شود و هم به لحاظ ارائه برنامه برای اداره بهینه کشور و حرکت به سوی حکمرانی خوب و هم در زمینه تشکیلاتی و باز کردن دایره و جذب نیرو؛ در همه این موارد اصلاح طلبان نیازمند نقد هستند.

به نظر من نکاتی که در نامه صد نفره اصلاح طلبان آمد، تا حدود زیادی به این ابعاد پرداخته است. اگر چه به یک نکته اصلی کم توجه کرده و آن مسئله تحزب است که باید این عزیزان به این مسئله توجه ویژه کنند. درحقیقت مادام که سیاست ورزی در ایران حزبی نشود، سیاست ورزان ما مسئولیت پذیر نشده و شفافیت بر عرصه سیاست حاکم نخواهد شد. کادر پرورش نمی یابد و کشور با برنامه اداره نمی شود.

🔹برای اصلاح اصلاحات تا چه اندازه موافق هستید که باید تولید محتوای فکری و اندیشه ای شود.آیا در این فضا لازم است تا اهداف جدیدی تصویر شود و یا این که تنها لازم است پیرایه هایی که در این سالها به گفتمان اصلاح طلبی چسبیده زدوده شود.

✅ امروز فقط به رفع اتهامها و ابهامها و زدودن پیرایه ها نباید بسنده کرد. تغییرات جدی در جامعه و جهان رخ داده است و ما متناسب با آنها باید دیدگاه های خود را به روز و نو کنیم. از تبیین ضرورت احترام به حق انتخاب سبک زندگی تا تامین حقوق زنان، از لزوم دفاع از تشکیل اتحادیه و سندیکای صنوف مختلف به خصوص کارگران و کشاورزان تا اصلاح سیاست خارجی کشور و این که جهت گیری دیپلماسی کشور در خدمت رفاه میهن قرار گیرد و نه بلندپروازی حکومت. در امور اجتماعی و فرهنگی هم باید شفاف تر از همیشه و با برنامه های روشن تر از پیش به جامعه نشان دهیم که اصلاحات در ایران هنوز گفتمان برتر در همه عرصه هاست. یعنی همچنان که اصلاحات، امنیت ایران را چه در زمان آقای خاتمی و چه در حال حاضر تامین و ایران را از جنگ دور کرده ، و با تحریم ها جنگیده است و کوشیده ایران جایگاه مناسب تری در عرصه بین المللی به دست آورد و همچنان که همه پذیرفته اند اصلاحات مدافع حقوق شهروندی آحاد مردم است و ایران را برای همه ایرانیان می خواهد؛ اما اینها دیگر به تنهایی کافی نیست و مردم انتظار دارند که تلاش بیشتری در جهت رفع مشکلاتشان از یک سو و رفع حبس و حصر و ممنوع التصویری ها و تلاش برای برپایی انتخابات آزاد از سوی دیگر انجام شود.

🔹 از نظر شما چه تغییرات تاکتیکی لازم است تا در تحرکات جریان اصلاح طلب برای بازگشت اعتماد عمومی به این جریان صورت بگیرد؟نمونه واضح آن عملکرد شورای سیاست گذاری و نقدهایی است که به ترکیب و نحوه مدیریت این شورا مطرح است.شورایی که تقریبا تصمیمات آن پشت درهای بسته گرفته شده و منافع جمعی محدود را تامین میکند که حاصل آن کمک کردن به تهی شدن اصلاحات از معنی بوده است.

✅ شورای سیاست گذاری باید به نامه صد نفر توجه جدی کند. همچنان که آقای خاتمی نیز باید بدان بذل توجه نماید و خوب است جلساتی با نمایندگان این عزیزان برگزار کند و از نزدیک انتقادها و پیشنهادهای آنان را بشود. صد البته شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان نیز لازم است که با این دوستان به مشورت بنشیند و راهی پیدا کند برای جلب مشارکت همه نیروهای اصلاح طلب، به طوری که شورای سیاست گذاری سخنگوی فقط بخشی از اصلاح طلبان نشود و همه احساس کنند که در روند اصلاحات نقش دارند و سهیم هستند و می توانند فردایی بهتر را برای همه ایرانیان رقم بزنند.