یکشنبه, ۲۸ مرداد , ۱۳۹۷

بازخوانی “بخشی از” آمار باورنکردنی انتخابات ۱۳۸۸

منتشر شده در: .

حسین باستانی

وزارت کشور صادق محصولی، در ساعت ۳ بامداد روز شنبه ۲۳ خرداد ۱۳۸۸ از شمرده شدن ۲۱ میلیون و ۱۷۰ هزار و ۲۶۳ تا آن زمان خبر داد. به گفته این ستاد، ترکیب آرای شمرده شده برای هر نامزد تا آن لحظه به شرح زیر بود: محمود احمدی نژاد ۱۴ میلیون و ۱۱ هزار و ۶۶۴ رای، محسن رضایی ۳۹۷ هزار و ۱۷۷ رای، مهدی کروبی ۱۸۵ هزار و ۵۷۸ رای، و میرحسین موسوی ۶ میلیون و ۵۷۵ هزار و ۸۴۴ رای.

این ترکیب آرا، شک‌های موجود در مورد “عددسازی” وزارت کشور در اعلام نتایج انتخابات را تقویت کرد. به این دلیل ساده که حاصل جمع آرای اعلام شده، دقیقا برابر با تعداد آرای شمرده شده (۲۱ میلیون و ۱۷۰ هزار و ۲۶۳ رای) بود.

مسئولان برگزاری انتخابات، در توضیح این ابهام گفتند که وجود نداشتن آرای باطله تا آن زمان، دلیلی جز آن نداشته که وزارت کشور قصد داشته مجموع آرای باطله را بعدا اعلام کند. اما حتی در صورت قصد مسئولان به اعلام یک باره مجموع آرای باطله، قابل فهم نبود که تا نوبت دهم اعلام نتایج انتخابات و به تصریح وزارت کشور، تعداد آرای “شمارش شده” (و نه “اعلام شده”)، هیچ تفاوتی با مجموع آرای چهار کاندیدا نداشته باشد.

دو هفته بعد (در ۲ تیر ۱۳۸۸)، انتشار جداول تفصیلی نتایج انتخابات از سوی وزارت کشور، تردیدهای موجود در مورد “عددسازی” را بیشتر کرد. مهم ترین ابهام در این مرحله، به درصد مشارکت انتخاباتی در بسیاری از مناطق کشور مربوط می شد که نزدیک یا حتی بیشتر از ۱۰۰ درصد بود.

وزارت کشور و شورای نگهبان، دلیل چنین پدیده ای را وجود رای دهندگان غیر بومی در یک حوزه انتخابیه می دانستند که ممکن بود به دلایل تحصیلی و تفریحی و غیره به شهرستان دیگری رفته و در آنجا رای داده باشند . دستگاه های نظارتی و برگزار کننده انتخابات، در همین ارتباط یادآور می شدند که در رای گیری های قبلی ایران نیز، بی سابقه نبوده که در برخی شهرهای کشور که میزبان دانشجویان یا مسافران هستند، میزان مشارکت از ۱۰۰ درصد بیشتر شده باشد.

البته این توضیح، درصورتی که تعداد حوزه های دارای نرخ مشارکت “غیرطبیعی” محدود بود، امکان داشت قابل قبول باشد. ولی مشکل آنجا شروع می شد که تعداد حوزه های دارای نرخ مشارکت نزدیک یا بیش از ۱۰۰ درصد، اساسا غیرقابل مقایسه با سایر انتخابات های برگزار شده در گذشته، و به مراتب بالاتر از آن بود که با هیچ محاسبه ای بتوان آن را ناشی از رای دادن عده ای از مردم در منطقه ای دیگر دانست.

به طور مشخص، مطابق نتایج تفصیلی انتخابات که در ۲ تیر ۱۳۸۸ از سوی وزارت کشور منتشر شد، از میان ۳۶۸ حوزه انتخاباتی موجود ایران، ۱۲۶ حوزه دارای نرخ مشارکت ۹۵ تا ۱۲۷ درصد بودند (هر حوزه انتخاباتی درواقع یک “شهرستان” ایران بود که تعدادشان در آن زمان ۳۶۸ بود و بعدها بیشتر شد). به عبارت دیگر، در حدود “یک‌سوم” شهرستان های موجود ایران، تعداد آرای شمرده شده نزدیک یا بیش از تعداد کل واجدان شرایط در آن شهرستان ها بود.

این در حالی بود که در سطح استان ها نیز، در دو استان یزد و مازندران، میزان آرای شمارش شده بیشتر از ۱۰۰ درصد واجدین شرایط شرکت در انتخابات بود، که باور کردن آن، به لحاظ آماری غیرممکن به نظر می‌رسید.

نکته قابل انتظار آنکه در اکثریت قریب به اتفاق حوزه هایی که دارای نرخ‌های مشارکت عجیب و غریب بودند، کاندیدای پیروز کسی نبود جز “محمود احمدی نژاد”.